‘Innovator’ of ‘Uitvinder’? – een kwestie van moed

In lopende bedrijven wordt de noodzaak tot innoveren veelal geboren uit het besef ‘dat de markt verandert’. Maar of die noodzaak dan ook werkelijk tot vernieuwing leidt is helemaal niet gezegd. Ook al zijn vele mensen binnen het bedrijf zich bewust van het naderende ‘ravijn’,  in de praktijk blijkt de trein van de lopende business en processen gewoon door te denderen. Wie is in staat de koers op tijd te verleggen?

Ik stel voor om de leider van zo’n herpositionerings-proces de ‘innovatie leider’ te noemen. Binnen een werkelijke organisatie kan die innovatie-leider verschillende vormen aannemen: soms is het de R&D SVP, of iemand met de titel ‘innovatie-directeur’, in andere bedrijven is het de CEO zelf (denk aan Steve Jobs), maar het kan ook gewoon de leider van een baanbrekend project zijn.

Om succesvol te zijn zal de innovatieleider het lopende bedrijfsproces optimaal moeten verstoren. Hij/Zij moet de rijdende trein, zonder die al te zeer af te remmen, naar een nieuw traject loodsen. Veel vernieuwende geesten deinzen terug voor de macht van de lopende processen en business modellen en verkiezen de comfortabele luwte van ‘het uitvinden’ boven een confrontatie met de gevestigde orde. Dat is jammer, want zolang nieuwe vindingen geen plaats krijgen in ‘het normale’ zal het bedrijf niet vernieuwen . En in zulke gevallen is de titel ‘innovatieleider’ mijns inziens ook ongepast.

Echte leiders van innovatie durven de confrontatie juist wel aan: die zoeken de optimale spanning tussen vernieuwing en de lopende business en processen. Maar die zoektocht maakt niet populair. Vragen stellen over ‘business as usual’ staat vaak gelijk aan het ter discussie stellen van interne groepscodes, identiteit en onderlinge verhoudingen tussen groepen en individuen binnen de organisatie. Onbewust zullen de meeste mensen dat soort gesprekken slinks uit de weg blijven gaan.

Echte leiders van innovatie zetten zichzelf en hun positie bewust op het spel door die discussie over de ‘identiteit’ en ‘normen’ wel te voeren. Als je echt impact op de lange termijn koers van je bedrijf wilt hebben, zul je ‘bewuste paria’ moeten worden. Wie durft?

Posted in innovation | Leave a comment

De tragiek van innovatie

Deze post is gepubliceerd in MT van 7 april 2011

Innovatie is misschien wel een van de meest tragische management termen van de 21e eeuw. Hoe meer we er over praten, hoe minder er gebeurt… Goede voornemens ten spijt, in de praktijk gebeurt er vaak helemaal niets.

Strategische inertie komt vaak niet voort uit onenigheid over de richting, maar juist uit de illusie dat strategische innovatie kan worden bereikt met behoud van de oude gedragspatronen en mindset. In werkelijkheid gaat de ontwikkeling van nieuwe gedragspatronen en denkbeelden vaak vooraf aan innovatie.

Neem nu Apple:  Vaak wordt benadrukt hoe Apple zichzelf veranderde van computercompany in een lifestyle brand door de introductie van de iPod, de iPhone en de iPad. Ik zou hem liever omdraaien: Apple kon een lifestyle brand worden omdat Steve Jobs en veel werknemers zelf belichaamden waar het merk voor stond: de well-connected nerd.

Ik zie een analogie met wat wetenschaphistoricus Floris Cohen  in ‘How Modern Science Came into the World’ zo mooi laat zien: de opkomst van het humanisme was niet het gevolg van de grote wetenschappelijke vindingen van de 17e eeuw, maar de oorzaak. Pas toen mensen God niet langer in het middelpunt hoefden te plaatsen, durfden ze onder ogen te zien dat de aarde om de zon draait en niet andersom.

In het bedrijfsleven wordt dit inzicht niet vaak toegepast. Na definitie van een ‘strategic intent’ beginnen veel managers met verve met het formuleren van ‘de projecten’ die de richting vorm gaan geven. Maar vaak eindigt dit op een dood spoor: de juiste innovaties moeten nog worden uitgevonden – en dat gaat meestal niet op commando. Zo veranderen goedbedoelde ‘strategieen’ langzaam maar zeker in ‘hoofdpijndossiers’.

Het alternatief: beginnen aan de ‘cultuur’-kant, kan dan kinderlijk simpel lijken. Ik leidde ooit een innovatieproject  dat als doel smaakverbetering had; maar niemand wist eigenlijk wat dat betekende. We besloten ‘te ervaren’: we organiseerden ‘tasting sessies’ en kookten maaltijden met ‘eigen en concurrentenproducten’ . Al snel was productkwaliteit een gespreksonderwerp aan de koffietafel, en ontstonden er legio ideeën voor leuke en vernuftige innovaties!

Het begint met het vertalen van de gekozen strategische richting naar het ‘nu’: wat zouden we  vandaag anders doen als we onze strategische doelen hadden bereikt? Een van mijn klanten zou bijvoorbeeld graag hoogwaardiger diensten gaan verkopen. Zo’n business model vereist veel innigere klantrelaties dan hun huidige  account management. Wij besloten daarom te beginnen bij de relatie met de klanten in plaats van met de ontwikkeling van nieuwe producten.

De meeste leiders van innovatie hebben het  liever over baanbrekende technologie of strategische beleidsplannen dan over ‘nieuw gedrag.’ Zij hebben geleerd: de strijd met ‘business as usual’ is ongemakkelijk en ‘politiek’ gevaarlijk. Maar wie alles bij het oude wil houden, kan misschien beter niet aan innovatie beginnen?

Posted in innovation | Leave a comment

Innovatie is geen R&D alleen

Innovatie is weer eens ‘hot’! Zo’n twee weken geleden publiceerde het Innovatie Platform het jaarlijkse voortgangsrapport over de Kennis- en Innovatieagenda (18 jan 2011). Uit het gegeven dat de Nederlands R&D uitgaven achteruitgaan concludeerde Alexander Rinnooy Kan dat de ‘Innovativiteit’ van Nederland nog veel te wensen over laat.  De week erna noemde Barack Obama (in de State of the Union)  ‘innovativiteit’ als de reddingsboei voor de tobbende economie van de Verenigde Staten.  Interessant is de tegenstelling in hun interpretatie van het begrip ‘innovativiteit’. Rinnooy Kan laat de betekenis van ‘innoverend vermogen’ samenvallen met investeringen in onderwijs, onderzoek en R&D, terwijl Barack Obama het heeft over het ‘vermogen om onszelf en ons land opnieuw uit te vinden’.  Waar het KIA indirect de schuld voor ‘het gebrek aan innovativiteit’ zoekt bij ‘de overheid’ of ‘de grote bedrijven’, spoorde Obama de Amerikanen aan om de innovativiteit vooral bij zichzelf te zoeken.

Je kunt van alles aanmerken op de speech van Obama, maar zijn definitie van innovativiteit is ‘to the point’! Innoveren betekent vernieuwen, herpositioneren, een nieuw begin maken.  Zolang het KIA innovatie blijf definieren als een ‘lab met techneuten’ gebruiken ze een maat die volgens mij met de innovatiekracht van Nederland niet direct verband houdt.

Ten eerste: R&D labs zijn belangrijk voor kennisbehoud en ontwikkeling, maar je kunt je afvragen of al die laboratoria eigenlijk wel zo innovatief zijn. Veel grote innovaties, denk bijvoorbeeld  aan Facebook, de iPhone, of zelfs Google, zijn niet zo zeer technische breakthroughs, maar eerder het resultaat van lateraal denken en een goede neus voor trends. Eigenschappen die we misschien meer ‘gamma’ of ‘alfa’ noemen. AT&T of IBM met hun grote R&D faciliteiten konden deze ontwikkelingen niet bijbenen. .

Ten tweede: de vaardigheid om slim in te spelen op de veranderingen op de markt is minstens zo innovatief als het hebben van een Nederlandse R&D afdeling. Nederlandse bedrijven als Philips en Unilever, die  hun blikveld naar de opkomende gebieden hebben gericht, geven invulling aan dat nieuwe speelveld door hun activiteiten (deels) te verplaatsen. De toenemende activiteit van Nederlandse ingenieursbureaus in de opkomende staten laat ook zien hoe je veranderingen als kans kunt zien Deze avontuurlijke kant van ‘de kenniseconomie’ kan minstens zo’n goede incentive zijn voor een technische studie als het vooruitzicht van een vaste baan in een corporate lab.

Tot slot (en misschien wel het belangrijkste): als we innovatie blijven afdoen als een beta kwestie sust het grootste van de bevolking  onterecht in slaap. Het ontwikkelen van onze nieuwe rol in de veranderende wereld gaat iedereen aan.  Het Innovatieplatform zou zijn naam eer aan doen door een discussie aan te zwengelen over de kansen en dilemma’s die de snelle verandering biedt in plaats van te  treuren over vergane glorie.

Posted in innovatie, innovation, nederlands, R&D | Leave a comment

Innovation is Renewal

In practice, the term innovation is used for many different ‘things’ that can be delivered or managed: from ‘the process to manage R&D resources’, to  ‘breakthrough new technology’ or ‘entrepreneurship’, or from ‘the last resort for our struggling economy’ to ‘the latest hype in business education’.

Literally however, Innovation means ‘renewal’ – a word that suggests identity struggle and spiritual revelation.  This meaning of the word ‘innovation’ is related to the open-endedness of starting something new, and the reflection and inspiration, which are essential for developing new turns in the life-story of individuals, companies, institutions or even society!

I would not dare to argue that excellent innovation processes and project management should be abandoned in developing innovative solutions. Also, technological breakthroughs and good product design have changed our lives significantly over the last 100 years. However when we over-emphasize the ‘manifestation’ side of innovation, we neglect the literal meaning and the ‘existential basis’ of ‘innovation’, which is at least as important for success.

Posted in innovation | Leave a comment

Interpretation = Activation

Many companies find it difficult to activate their innovation strategies.

There is a large discrepancy between what people say about innovation and what they actually do. That is not because there is no action. When a strategic intent is phrased, there are usually plenty of initiatives to support. Unfortunately, many of those initiative run into a brick wall..

Why? Because a new strategic intent requires interpretation. When you decide to implement Open Innovation, Concept-based selling, a Purefood strategy, Sustainable sourcing etc. etc. we are talking about a serious discontinuity with the past.

Such ‘bold’ themes need to become connected to the daily business before they can deliver.

That interpretation step may feel like delaying your implementation. In fact, Interpretation allows a true activation of the strategy. To enhance and accelerate effective implementation.

Posted in innovation | Leave a comment

Innovation does not end with a Creativity Session

[tube]http://www.youtube.com/watch?v=PNkcMzLqQl8[/tube]

IBM Innovation Man on YouTube

Posted in innovation | Leave a comment

Hannah Arendt on Innovation

geschreven in het kader van SIOO opleiding ACM-06 (Maart 2010)

Hannah Arendt (1906-1975) onderscheidt in haar belangrijkste werk  ‘ The Human Condition’  de 3 condities van de menselijk activiteit:

  • arbeiden – ‘het leven zelf’ – alle werk dat verricht moet worden ter voorziening in de noodzakelijke levensbehoeften – arbeiden is cyclisch, net als het leven zelf.
  • werken – ‘ het maken’ – het streven naar (on)sterfelijkheid door het vervaardigen werken heeft een richting: een werk kan ‘af’  zijn.
  • handelen – ‘nataliteit en pluraliteit’ – ieder mens heeft door zijn geboorte de mogelijkheid iets unieks ‘te initiëren’, en door deze handeling in de publieke ruimte uit  te voeren en erover te spreken en anderen erin te betrekken, kunnen nieuwe dingen ontstaan. Handelen heeft een richting, maar die is uniek en onvoorspelbaar.

Continue reading

Posted in innovation, nederlands, SIOO-ACM, sociology | Leave a comment